Yeni rubrika mediasiya.tv-də! – “Oxucu soruşur, mediator cavablayır”

Yeni rubrika mediasiya.tv-də! – “Oxucu soruşur, mediator cavablayır”Yeni rubrika mediasiya.tv-də! – “Oxucu soruşur, mediator cavablayır”

Oxucu soruşur, mediator cavablayır
Rubrikanın qonağı — Quba 1 saylı MT-nın direktoru, mediator – hüquqşünas Hümmət Əliyev
1-ci həftənin müsahibəsi
Giriş
Mediasiya anlayışı son illər daha çox müzakirə olunur, lakin hələ də bir çox oxucu üçün bu mexanizmin mahiyyəti tam aydın deyil. Yeni rubrikamız “Oxucu soruşur, mediator cavablayır” məhz bu boşluğu doldurmaq məqsədi daşıyır. İlk müsahibədə oxucuların ən çox ünvanladığı suallar əsasında mediasiyanın nə olduğu, hansı hallarda tətbiq edildiyi və niyə vacib olduğu mövzusuna aydınlıq gətirilir.
Sual 1. Mediasiya nədir?
Cavab:
Mediasiya mübahisə tərəflərinin neytral üçüncü şəxs – mediatorun köməyi ilə qarşılıqlı razılaşma əldə etməsinə yönəlmiş alternativ mübahisə həll mexanizmidir. Burada əsas məqsəd tərəflər arasında dialoqu bərpa etmək, onları dinləmək və ortaq məxrəcə gəlməyə şərait yaratmaqdır. Mediasiya məhkəmədən fərqli olaraq qarşıdurma deyil, anlaşma üzərində qurulur.
Sual 2. Mediasiya hansı hallarda tətbiq olunur?
Cavab:
Mediasiya ailə, əmək, mülki, miras, qonşuluq və bir sıra digər mübahisələrdə tətbiq oluna bilər. Əsas şərt ondan ibarətdir ki, tərəflər dialoqa açıq olsunlar və problemi qarşılıqlı razılaşma yolu ilə həll etməyə hazır olsunlar. Mediasiya xüsusilə münasibətlərin qorunmasının vacib olduğu hallarda daha effektiv nəticə verir.
Sual 3. Mediasiya könüllüdürmü?
Cavab:
Bəli, mediasiya tamamilə könüllülük prinsipi əsasında həyata keçirilir. Heç bir tərəf məcbur edilə bilməz və istənilən mərhələdə prosesdən imtina etmək hüququna malikdir. Könüllülük mediasiyanın əsas üstünlüklərindən biridir, çünki yalnız könüllü iştirak real və davamlı razılaşmaya gətirib çıxara bilər.
Sual 4. Mediatorun əsas funksiyası nədir?
Cavab:
Mediatorun əsas funksiyası tərəflər arasında ünsiyyəti asanlaşdırmaqdır. Mediator qərar vermir, tərəf saxlamır və kimin haqlı olduğunu müəyyən etmir. Onun rolu tərəfləri dinləmək, gərginliyi azaltmaq, mövqeləri aydınlaşdırmaq və tərəflərin öz həll yollarını tapmasına yardım etməkdir. Neytrallıq və qərəzsizlik mediatorun fəaliyyətinin əsas prinsipləridir.
Sual 5. Mediasiya niyə vacibdir?
Cavab:
Mediasiya mübahisələrin daha qısa zamanda, daha az xərc və emosional yük ilə həllinə imkan yaradır. Ən vacibi isə mediasiya münasibətləri dağıtmır, əksinə, onları qorumağa və bərpa etməyə çalışır. Cəmiyyət üçün mediasiya dialoq mədəniyyətinin inkişafı, qarşılıqlı hörmətin güclənməsi və konfliktlərin sivil yolla həlli baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Nəticəvi rəy
İlk müsahibədən də göründüyü kimi, mediasiya yalnız hüquqi mexanizm deyil, eyni zamanda anlaşma və dialoq mədəniyyətidir. Mübahisələrin həlli zamanı qalib və məğlub axtarmaq əvəzinə, ortaq çıxış yolu tapmaq mümkündür. “Oxucu soruşur, mediator cavablayır” rubrikası vasitəsilə məqsədimiz mediasiyanı oxucuya daha yaxın etmək və cəmiyyətdə barışıq mədəniyyətinə töhfə verməkdir.